
به گزارش "ورزش سه"، تیم ملی ایران در دومین مسابقه خود در تورنمنت چهارجانبه عراق، بار دیگر نمایشی همراه با نقاط ضعف و قوت تاکتیکی داشت. شاگردان امیر قلعهنویی که در دیدار قبلی مقابل فلسطین نیز با مشکلاتی در خلق موقعیت و سازماندهی حملات مواجه شده بودند، این بار برابر تیمی قرار گرفتند که با پرس منظم، بازی مستقیم و استفاده از فضاهای خالی، ساختار تاکتیکی ایران را به چالش کشید. دریافت گل زودهنگام نیز شرایط مسابقه را برای ملیپوشان دشوارتر کرد و باعث شد ضعفهای دفاعی تیم از همان دقایق ابتدایی آشکار شود.

ایران در این مسابقه با آرایش اولیه ۴-۲-۳-۱ وارد زمین شد و تلاش کرد با مالکیت توپ، بازیسازی از عقب و استفاده از فضاهای کناری، راهی برای عبور از خطوط دفاعی عراق پیدا کند. با این حال، پرس سازمانیافته حریف و محدودیت در انتقال توپ به یکسوم هجومی، باعث شد شاگردان قلعهنویی در بخش قابلتوجهی از نیمه نخست نتوانند برنامههای هجومی خود را بهدرستی اجرا کنند. در نیمه دوم، تغییرات نفراتی و جابهجایی بازیکنان در ساختار هجومی، شرایط متفاوتی را رقم زد و تیم ملی با افزایش سرعت گردش توپ و استفاده بیشتر از کنارهها، تلاش کرد جریان مسابقه را تغییر دهد.

با وجود این تغییرات، مشکلات تیم ملی تنها به فاز هجومی محدود نبود و ضعف در پوشش دفاعی هنگام حمله، فضای مناسبی برای ضدحملات عراق ایجاد میکرد. در واقع، مسابقه مقابل عراق بار دیگر نشان داد که تیم ملی در کنار تلاش برای تغییر نسل و استفاده از بازیکنان جدید، همچنان با چالشهایی جدی در اجرای اصول تاکتیکی مواجه است. در این گزارش، ساختار بازیسازی دو تیم، الگوهای پرسینگ، تغییرات تاکتیکی ایران در نیمه دوم و مهمترین نقاط ضعف و قوت شاگردان قلعهنویی را بررسی میکنیم.

۱. شروع مسابقه و ساختار بازیسازی دو تیم
ایران در دقایق ابتدایی مسابقه، بهدلیل آشفتگی در ساختار دفاعی و عدم یارگیری صحیح بازیکنان در سمت صالح حردانی، خیلی زود گل اول را دریافت کرد.
ایران با سیستم 4-2-3-1 و در فاز اول بازیسازی (Build-up Phase 1)، تلاش داشت با بازیسازی صبورانه و تمپوی پایین، از طریق چرخش و انتقال توپ، ساختار دفاعی عراق را جابهجا کرده و با باز کردن کانالهای طولی، مسیر نفوذ به عمق دفاع حریف را پیدا کند.
در مقابل، عراق با ساختار 4-4-2، رویکرد متفاوتی در فاز اول بازیسازی داشت. این تیم برخلاف ایران، با استفاده از پاسهای بلند به نیمه زمین ایران، به دنبال تصاحب توپهای دوم و سوم (Second & Third Balls) بود تا با افزایش تمپو و انتقال سریع توپ به عمق دفاع ایران، جریان بازیسازی خود را در زمین حریف شکل دهد.

۲. ساختار پرس و محدودیتهای بازیسازی ایران
عراق هنگام بازیسازی ایران، از یک ساختار پرس پنجنفره استفاده میکرد. با رسیدن توپ به فولبکهای ایران، پرس این تیم آغاز میشد.
صالح حردانی عملاً به تله پرس (Pressing Trap) عراق تبدیل شده بود؛ بهطوریکه با دریافت توپ تحت فشار مستقیم بازیکنان حریف، در چند موقعیت دچار اشتباه میشد.
همچنین، هایبلاک منظم 4-4-2 عراق، عملاً امکان بازی طولی (Vertical Play) و عبور از خطوط دفاعی حریف را در فاز اول بازیسازی از ایران گرفته بود.
در مقابل، ایران نیز با استفاده از هایپرس 4-2-3-1 و رویکرد پرس نفر به نفر (Man-to-Man Pressing)، تلاش میکرد عراق را در بازیسازی تحت فشار قرار داده و وادار به اشتباه کند.
۳. رفتار ایران پس از ازدستدادن توپ
ایران مشابه دیدار مقابل فلسطین، پس از ازدستدادن مالکیت توپ، بلافاصله کانترپرسینگ (Counter-Pressing) را آغاز میکرد و تلاش داشت در کوتاهترین زمان ممکن توپ را بازپس بگیرد.
با این حال، ایران در طراحی حملات، مشابه مسابقه قبل، از خلاقیت و تنوع تاکتیکی لازم برخوردار نبود و در خلق موقعیتهای متنوع با محدودیتهایی مواجه میشد.
یکی از نکات مثبت عملکرد بازیکنان، کیفیت ارسالهای حسین گودرزی بود. او در دومین بازی ملی خود نیز مشابه دیدار قبلی، سانترهای باکیفیتی ارسال کرد و در ایجاد موقعیت از کنارهها نقش مؤثری داشت.

۴. الگوهای هجومی ایران در نیمه اول
ایران با افزایش ضربآهنگ بازی در نیمه زمین عراق، تلاش میکرد از طریق ایجاد اورلود (Overload) و اجرای ترکیبهای کوتاه، تکمهاجم خود را در محوطه جریمه صاحب موقعیت کند.
در فاز اول بازیسازی، ساختار ایران در مقاطعی به آرایش 2-4-4 تبدیل میشد؛ بهطوریکه دو مدافع مرکزی در خط عقب باقی میماندند، چهار بازیکن در ساختار میانی قرار میگرفتند و چهار بازیکن هجومی نیز در خطوط جلو و کنارهها وظیفه پیشروی و ایجاد تهدید را بر عهده داشتند.
۵. تغییرات ساختاری ایران در نیمه دوم
با ورود سردار آزمون به جای دنیس اکرت در ابتدای نیمه دوم، تغییراتی در ساختار هجومی ایران ایجاد شد.
وینگرها بیشتر در نیمفضاها (Half-Spaces) مستقر میشدند و فولبکها با آزادی عمل بیشتری به خطوط بالاتر زمین اضافه میشدند.
در نتیجه، ساختار بازیسازی ایران در نیمه دوم در مقاطعی به آرایش 3-2-5 تبدیل میشد.
همچنین، در اواخر نیمه دوم آزادی عمل بیشتری به حسین گودرزی داده شد تا با پیشروی در سمت چپ، نقش فعالتری در طراحی حملات و ایجاد موقعیت ایفا کند.

۶. تمرکز حملات و الگوهای ترکیبی در نیمه دوم
بخش قابلتوجهی از حملات ایران در نیمه دوم از سمت راست طراحی میشد.
در این منطقه، ایران با ایجاد اورلود و اجرای ترکیبهای کوتاه میان صالح حردانی، آریا یوسفی و یکی از بازیکنان دابلپیوت (Double Pivot)، تلاش میکرد با گردش سریع توپ، ساختار دفاعی عراق را جابهجا کرده و مسیر نفوذ به یکسوم هجومی را ایجاد کند.
با اضافهشدن افشین صادقی و مهدی لیموچی، سرعت گردش توپ و ضربآهنگ حملات ایران افزایش پیدا کرد.
همچنین، الگوی بازیسازی ایران در نیمه دوم تا حدودی به رویکرد عراق در نیمه اول شباهت پیدا کرد؛ بهطوریکه ایران با استفاده از پاسهای بلند به نیمه زمین حریف، به دنبال تصاحب توپهای دوم و سوم و ادامه حملات از طریق ترکیبهای سریع و بازی با ضربآهنگ بالا بود.
۷. ساختار دفاعی و Rest Defence
یکی از نقاط قابلتوجه در عملکرد ایران در نیمه دوم، ضعف در ساختار Rest Defence بود.
ایران هنگام حمله، پوشش دفاعی و تعادل مناسبی در پشت توپ نداشت و همین موضوع باعث میشد در زمان ازدستدادن مالکیت، فضای مناسبی برای انتقال سریع و ضدحملات عراق ایجاد شود.
در نتیجه، تیم ملی در نیمه دوم در برابر ضدحملات حریف آسیبپذیر بود و در حفظ تعادل دفاعی هنگام حمله با مشکلاتی مواجه میشد.
از سوی دیگر، ایران در نیمه دوم برای پرسینگ از ساختار 4-4-2 استفاده میکرد که نشاندهنده تغییر در سازماندهی دفاعی تیم نسبت به ساختار اولیه بود.

۸. جمعبندی فنی
ایران در این مسابقه تلاش داشت با ترکیبی از بازیسازی صبورانه، ایجاد اورلود در کنارهها و افزایش سرعت گردش توپ، ساختار دفاعی عراق را تحت فشار قرار دهد.
در مقابل، عراق با استفاده از پاسهای بلند، تمرکز بر توپهای دوم و سوم و هایبلاک منظم 4-4-2، توانست در بخشهایی از مسابقه جریان بازیسازی ایران را محدود کند.
در نیمه دوم، با تغییرات نفراتی و افزایش سرعت گردش توپ، ایران تنوع بیشتری در الگوهای هجومی خود ایجاد کرد؛ با این حال، ضعف در ساختار Rest Defence و آسیبپذیری مقابل ضدحملات، از مهمترین نکات قابلبهبود عملکرد تیم ملی بود