برای اولین بار در ایران: پدیده بازیکن - کالا در پرسپولیس!
به گزارش ورزش سه، اقدام باشگاه پرسپولیس در انتشار اطلاعیه رسمی برای دریافت پیشنهاد خرید امیرحسین محمودی، فارغ از انگیزه و دلایل احتمالی باشگاه، از چند جهت قابل نقد است؛ اقدامی که دست‌کم نمی‌توان آن را با عرف حرفه‌ای فوتبال در سطح باشگاه‌های بزرگ دنیا همخوان دانست.
در فوتبال حرفه‌ای، باشگاه‌ها طبیعتاً این اختیار را دارند که درباره آینده ورزشی بازیکنان خود تصمیم بگیرند، بازیکنی را در فهرست مازاد قرار دهند یا در صورت دریافت پیشنهاد مناسب، وارد مذاکرات نقل‌وانتقالاتی شوند. اما اینکه یک باشگاه به‌صورت عمومی اطلاعیه صادر کند و از سایر باشگاه‌ها بخواهد پیشنهادهای مالی خود را برای خرید بازیکنی که همچنان تحت قرارداد آن باشگاه است، تا یک تاریخ مشخص ارسال کنند، رویه‌ای نیست که بتوان آن را بخشی از سازوکار متعارف نقل‌وانتقالات در فوتبال حرفه‌ای دنیا دانست. در بازار حرفه‌ای فوتبال، انتقال بازیکن موضوع مذاکره و توافق میان طرف‌های ذی‌ربط است، نه برگزاری فراخوان عمومی برای فروش یک بازیکن مشخص!
اما فارغ از بحث عرف حرفه‌ای، این اقدام از منظر حقوق فوتبال نیز قابل تأمل است. مطابق بند ۲ ماده ۱۴ مقررات وضعیت و انتقال بازیکنان فیفا (RSTP)، هرگونه رفتار سوءاستفاده‌آمیز از سوی یکی از طرفین قرارداد که با هدف وادار کردن طرف مقابل به خاتمه قرارداد یا تغییر مفاد آن انجام شود، می‌تواند برای طرف مقابل حق فسخ قرارداد با دلیل موجه ایجاد کند. بنابراین اگر انتشار چنین اطلاعیه‌ای بخشی از یک رفتار فشارآمیز علیه بازیکن باشد و هدف آن وادار کردن او به پذیرش شرایط جدید، تغییر مفاد قرارداد یا جدایی از باشگاه باشد، نمی‌توان احتمال استناد بازیکن به این ماده را نادیده گرفت. البته تشخیص تحقق چنین وضعیتی به بررسی هدف، اوضاع و احوال و رفتارهای باشگاه بستگی دارد و صرف انتشار اطلاعیه به‌تنهایی به معنای تحقق حق فسخ نیست.
اما شاید مهم‌تر از تمام این مباحث، مسئله‌ای باشد که ظاهراً در این نوع تصمیم‌گیری‌ها فراموش می‌شود: بازیکن فوتبال کالا نیست! باشگاه مالک شخص بازیکن نیست که بتواند او را مانند یک دارایی در معرض فروش عمومی قرار دهد و از متقاضیان بخواهد قیمت پیشنهادی خود را اعلام کنند. آنچه باشگاه در اختیار دارد، حقوق و تعهدات ناشی از قرارداد حرفه‌ای است، نه اختیار مطلق برای تعیین محل ادامه فعالیت حرفه‌ای یک انسان.
ماده ۱۳ مقررات فیفا نیز بر اصل ثبات قرارداد تأکید دارد و انتقال بازیکن در زمان اعتبار قرارداد، صرف توافق دو باشگاه را کافی نمی‌داند. رضایت بازیکن و توافق او برای انعقاد قرارداد با باشگاه جدید نیز ضرورت دارد. به بیان ساده، حتی اگر پرسپولیس با باشگاهی بر سر مبلغ انتقال امیرحسین محمودی به توافق برسد، این توافق به‌تنهایی نمی‌تواند بازیکن را ملزم به جدایی کند.
باشگاه حق دارد بازیکنی را نخواهد، اما حق ندارد اراده حرفه‌ای او را نادیده بگیرد. تفاوت فوتبال حرفه‌ای با نگاه صرفاً تجاری به بازیکنان دقیقاً در همین نقطه مشخص می‌شود. بازیکن، طرف یک قرارداد است؛ نه موضوع یک معامله که دیگران درباره سرنوشتش تصمیم بگیرند.
انتظار می‌رود باشگاهی با جایگاه پرسپولیس، در تصمیم‌گیری‌های نقل‌وانتقالاتی خود بیش از هر چیز به استانداردهای حرفه‌ای فوتبال و حقوق بازیکنان تحت قراردادش توجه کند.
عادل عابدجوی - وکیل ورزشی
